Предлоги: движение vs покой. Если речь о направлении: откуда ушли/вынули — вопрос skąd? → обычно Dopełniacz, напр. z, od (из, от). Куда идём/бросаем — вопрос dokąd? → Biernik. Если объект стоит на месте (где?) — Miejscownik: w, na, o, po или Narzędnik: nad, pod, przed, za, między, poza, ponad — в зависимости от предлога. Исключения по падежу: только przez + Biernik; только przy + Miejscownik. z/ze — Dopełniacz («из/с чего») / Narzędnik («с кем/чем»). naprzeciw / naprzeciwko — Dopełniacz «напротив чего» / Celownik «навстречу» (np. iść komuś naprzeciw).
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | ♂️ | 🜬 | R. nijaki | ||
|
Mianownik
kto? co?
подлежащее; brak przyimków
to jest, to, jak, jako, niby
|
-y
dobry, nowy
-i
wysoki, drogi
|
-a
dobra, nowa
|
-e
dobre, nowe
-ie
wysokie, drogie
|
-i
Alternacje:
t→ci, d→dzi, ł→li, sz→si, ch→si, st→ści, ony→eni, oły→eli
punktualni, leniwi, młodzi, lepsi, głusi, weseli
-y (po k, g, r, c, cz, dz, ż)
Alternacje:
k→cy, g→dzy, r→rzy
drodzy, dobrzy, obcy, uroczy, cudzy, świeży
|
-e
dobre, nowe
-ie (po k, g oraz miękkich)
wysokie, drogie, głupie, tanie
|
||
|
—
samochód, dom
-a
mężczyzna, artysta
|
-a
kobieta, książka
-i
pani, gospodyni
-ść
radość, miłość
⚠️ noc, krew, sól, myśl, dłoń, gęś, wieś, rzecz, mysz, smycz
|
-o
dziecko, okno
-e
słońce, morze
-ę
imię, zwierzę
-um
muzeum, liceum
|
-i (b, d, f, ch, ł, m, n, p, s, t, w, z)
studenci, sąsiedzi, mnisi, artyści
-y (k, g, r, c)
fizycy, koledzy, aktorzy, chłopcy, kierowcy
-e (sz, cz, dz, dż, ż, rz, ś, ć, dź, ź, ń, l, j)
wegetarianin → wegetarianie, Białorusin → Białorusini, Amerykanin → Amerykanie
⚠️ wyjątek: Hiszpan → Hiszpanie -owie (rodzina, tytuł, narodowość, plemiona, niektóre na -ek/-er)
synowie, królowie, Belgowie, Aztekowie, nastolatkowie, dziadkowie, kawalerowie
⚠️ brat → bracia, człowiek → ludzie, ksiądz → księża
|
-y (po spółgłoskach twardych)
kobiety, domy, telefony
-i (k, g, ś, ć, dź, ź, ń, j)
książki, ptaki, rogi, kości, pieśni
-e (sz, cz, rz, ż, dz, dż, c, l)
noce, ulice, klucze, sale, podróże
⚠️ rzecz → rzeczy, mysz → myszy, smycz → smyczy (mają -y zamiast -e lub -i)
|
-a
okna, morza, muzea
imię → imiona, zwierzę → zwierzęta
-i (wyjątek)
dziecko → dzieci
|
||
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | ♂️ | 🜬 | R. nijaki | |||
| ❤️ | 💀 | |||||||
|
Biernik
kogo? co?
кого/что вижу; ruch dokąd? (не skąd)
lubić, kochać, czekać, pytać, jeść, pić, boleć
boleć: zwykle M. podmiotu (część ciała) — Boli mnie głowa / ząb, nie *głowę
przez (tylko biernik), w/we, na, o, po, za, pod, nad, przed, między, pomiędzy, poza, ponad
|
-ego
dobrego, nowego
-iego
wysokiego, drogiego
|
-y
dobry, nowy
-i
wysoki, drogi
|
-ą
dobrą, wysoką
|
-e
dobre, nowe
-ie
wysokie, drogie
|
-ych
dobrych
-ich
wysokich
|
-e
dobre, nowe
-ie
wysokie, drogie
|
||
|
-a
psa, chłopca
-ę
poetę, artystę
|
—
stół, telefon, dom
|
-ę
kobietę, książkę
⚠️ = Mianownik: noc, krew, dłoń, sól
|
—
dziecko, okno, morze
|
-ów
studentów, panów
-y
lekarzy
-i
nauczycieli
|
-y
kobiety, rzeczy
-i
książki
-e
noce
|
-a
okna, morza, muzea
-i
dzieci
|
||
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | ♂️ | 🜬 | R. nijaki | |||
| ❤️ | 💀 | |||||||
|
Dopełniacz
kogo? czego?
кого/чего нет
nie ma, słuchać, uczyć się, szukać, potrzebować, brakować
do, od, z/ze, u, bez, blisko, dla, około, wokół, naokoło, obok, oprócz, w czasie, wzdłuż, znad, spod, sprzed, zza, spoza, sponad, spomiędzy, podczas, zamiast, wobec, przeciwko, naprzeciw, naprzeciwko, wskutek, na skutek, według, wśród, pośród, spośród, pośrodku, pomimo, powyżej, poniżej, nieopodal
|
-ego
dobrego, nowego
-iego
wysokiego, drogiego
|
-ej
dobrej, nowej
-iej
polskiej, wysokiej
|
-ego
dobrego, nowego
-iego
wysokiego, drogiego
|
-ych
dobrych, nowych
-ich
wysokich, drogich
|
||||
|
-a
chłopca, psa, kota, lekarza
-y (na -a po twardych)
mężczyzny, taty, turysty
-i (na -a po k, g i miękkich)
kolegi
⚠️ hrabia → hrabiego, sędzia → sędziego
|
-u
pokoju, autobusu, poniedziałku
-a
pomidora, dolara, forda, Krakowa
⚠️ Londyn → Londynu (D. — wyjątek wśród nazw miast: końcówka -u, nie *Londyna; por. z Londynu, do Londynu)
|
-y (po twardych)
kobiety, nocy
-i (po k, g i miękkich)
ręki, kolei
pani (bez zmian)
|
-a
dziecka, okna
-um
centrum
|
-ów
studentów, panów
-y
lekarzy
-i
nauczycieli
⚠️ brat → braci
|
—
kobiet, książek
-y
nocy
-i
kości
|
—
okien, mórz, dzieci
-ów
muzeów
|
||
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | |||
|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | |||
|
Celownik
komu? czemu?
кому/чему даю
daję, pomagam, dziękuję
dzięki, ku, wbrew, przeciw, na przekór, naprzeciw
|
-emu
dobremu, nowemu
-iemu
wysokiemu, drogiemu
|
= Miejscownik
|
-emu
dobremu, nowemu
-iemu
wysokiemu, drogiemu
|
-ym
dobrym, nowym
-im
wysokim, drogim
|
|
|
-owi
studentowi, lekarzowi, mężowi
-u (wyjątki i krótkie słowa)
ojcu, bratu, panu, psu, księdzu, Bogu, chłopcu
|
= Miejscownik
|
-u
dziecku, oknu
-um
muzeum, liceum
|
-om
studentom, kobietom, oknom
|
||
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | |||
|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | |||
|
Miejscownik
o kim? o czym?
где, о ком/о чём; spoczynek (gdzie?) grupa A
⚠️ zawsze z przyimkiem
w/we, na, o, po, przy (tylko miejscownik)
|
-ym
dobrym, nowym
-im
wysokim, drogim
|
-ej
dobrej, nowej
-iej
wysokiej, drogiej
|
-ym
dobrym, nowym
-im
wysokim, drogim
|
-ych
dobrych, nowych
-ich
wysokich, drogich
|
|
|
-e
biurze, stole
-ie
kocie, studencie
-u (po k, g, ch, c, dz, sz, rz, ż, cz, l, j, ś, ź, ć, dź, ń)
domu, parku, lekarzu, hotelu
|
-e
kobiecie, książce, matce, drodze
-ie
trawie, mapie
-y (po sz, cz, dz, dż, rz, ż, c)
nocy, rzeczy
-i (po ś, ć, ń, dź, ź, l, j)
dłoni, soli, myśli
|
-e
oknie, kinie
-u
dziecku, morzu
-um
muzeum, liceum
|
-ach
studentach, kobietach, oknach
|
||
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | |||
|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | |||
|
Narzędnik
z kim? z czym?
кем/чем; spoczynek (gdzie?) grupa B
jestem, interesuję się, jadę
z/ze (z kim), nad, pod, przed, za, między, pomiędzy, poza, ponad
|
-ym
dobrym, nowym
-im
wysokim, drogim
|
-ą
dobrą, wysoką
|
-ym
dobrym, nowym
-im
wysokim, drogim
|
-ymi
dobrymi, nowymi
-imi
wysokimi, drogimi
|
|
|
-em
studentem, domem
-iem
Polakiem, liściem
-ą (na -a)
mężczyzną, kolegą
|
-ą
kobietą, panią, nocą, dłonią
|
-em
oknem, morzem
-iem
dzieckiem, imieniem
|
-ami
studentami, oknami
-mi
braćmi, dziećmi, dłońmi
|
||
| Przypadek | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| R. męski | R. żeński | R. nijaki | ♂️ | 🜬 | R. nijaki | |||
| ❤️ | 💀 | |||||||
|
Wołacz
O, ...!
обращение
|
= Mianownik
dobry, wysoki
|
-a
droga, kochana
|
= Mianownik
|
= Mianownik
|
||||
|
-e (zazwyczaj po twardych)
studencie, panie, chłopcze, ojcze, bracie
-u (po k, g, ch i miękkich)
synu, Marku, nauczycielu, lekarzu
|
= Mianownik
stół, dom
|
-o
kobieto, mamo
-i
pani, nocy
|
= Mianownik
|
= Mianownik
panowie, studenci, kobiety, okna
|
||||
| Liczebnik | R. męski | R. żeński | R. nijaki | |
|---|---|---|---|---|
| ❤️ | 💀 | |||
|
1
как прилагательное
|
jeden
To jest jeden student. Jeden student idzie do klasy.
|
jedna
To jest jedna kobieta. Jedna kobieta idzie do pracy.
|
jedno
To jest jedno dziecko. Jedno dziecko idzie do przedszkola.
|
|
|
2, 3, 4
и составные на -2, -3, -4
(кроме 12, 13, 14) |
A: Mian. + Czas.: l. mn. ONI
To są dwaj studenci. Dwaj studenci idą do biblioteki.
B: Dop. + Czas.: l. pojed. ONO
Jest dwóch studentów. Dwóch studentów wchodzi do sali.
⚠️ B чаще в разговорной речи
|
Mian. + Czas.: l. mn. ONI
To są dwa psy. Dwa psy idą do domu.
|
Mian. + Czas.: l. mn. ONE
To są dwie kobiety. Dwie kobiety idą do pracy.
⚠️ dwie (не dwa) для ж. рода
|
Mian. + Czas.: l. mn. ONE
To są dwa okna. Dwa okna wychodzą na ogród.
|
|
5+
и 12, 13, 14
|
Dop. + Czas.: l. pojed. ONO
Jest pięciu studentów. Pięciu studentów poszło na wykład.
Jest pięciu mężczyzn. Pięciu mężczyzn siedziało w poczekalni. |
Dop. + Czas.: l. pojed. ONO
Jest pięć kotów. Pięć kotów śpi na kanapie.
Jest pięć samochodów. Pięć samochodów stoi na parkingu. |
Dop. + Czas.: l. pojed. ONO
Jest pięć kobiet. Pięć kobiet idzie do sklepu.
|
Dop. + Czas.: l. pojed. ONO
Jest pięć okien. Pięć okien wychodzi na ulicę.
|
| Liczebnik | r. męski | r. żeński | r. nijaki | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | jeden | jedna | jedno | ||||||||
| Liczebnik | r. męski osobowy | r. żeński | r. męski nieosobowy, nijaki | ||||||||
| 2 | dwaj (Mian.) · dwóch (Dop.) | dwie | dwa |
| Liczebnik | r. męski nieosobowy, żeński, nijaki | r. męski osobowy | Mj (miejsc.) | N (narz., −ma / −mi) | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3 | trzy | trzej (M.) · trzech (D.) | trzech | trzema | ||||||||||||
| 4 | cztery | czterej (M.) · czterech (D.) | czterech | czterema | ||||||||||||
| 5 | pięć | pięciu | pięciu | pięcioma | ||||||||||||
| 6 | sześć | sześciu | sześciu | sześcioma | ||||||||||||
| 7 | siedem | siedmiu | siedmiu | siedmioma | ||||||||||||
| 8 | osiem | ośmiu | ośmiu | ośmioma | ||||||||||||
| 9 | dziewięć | dziewięciu | dziewięciu | dziewięcioma | ||||||||||||
| 10 | dziesięć | dziesięciu | dziesięciu | dziesięcioma | ||||||||||||
| 11 | jedenaście | jedenastu | jedenastu | jedenastoma | ||||||||||||
| 12 | dwanaście | dwunastu | dwunastu | dwunastoma | ||||||||||||
| 13 | trzynaście | trzynastu | trzynastu | trzynastoma | ||||||||||||
| 14 | czternaście | czternastu | czternastu | czternastoma | ||||||||||||
| 15 | piętnaście | piętnastu | piętnastu | piętnastoma | ||||||||||||
| 16 | szesnaście | szesnastu | szesnastu | szesnastoma | ||||||||||||
| 17 | siedemnaście | siedemnastu | siedemnastu | siedemnastoma | ||||||||||||
| 18 | osiemnaście | osiemnastu | osiemnastu | osiemnastoma | ||||||||||||
| 19 | dziewiętnaście | dziewiętnastu | dziewiętnastu | dziewiętnastoma | ||||||||||||
| 20 | dwadzieścia | dwudziestu | dwudziestu | dwudziestoma | ||||||||||||
| 40 | czterdzieści | czterdziestu | czterdziestu | czterdziestoma | ||||||||||||
| 60 | sześćdziesiąt | sześćdziesięciu | sześćdziesięciu | sześćdziesięcioma | ||||||||||||
| 80 | osiemdziesiąt | osiemdziesięciu | osiemdziesięciu | osiemdziesięcioma | ||||||||||||
| 100 | sto | stu | stu | stoma | ||||||||||||
| 300 | trzysta | trzystu | trzystu | trzystoma | ||||||||||||
| 500 | pięćset | pięciuset | pięciuset | pięciuset | ||||||||||||
| 700 | siedemset | siedmiuset | siedmiuset | siedmiuset | ||||||||||||
| 900 | dziewięćset | dziewięciuset | dziewięciuset | dziewięciuset | ||||||||||||
| 1000 | tysiąc | tysiąc | tysiącu | tysiącem | ||||||||||||
| 2000 | tysiące | tysiące | tysiącach | tysiącami | ||||||||||||
| 5000 | tysięcy | tysięcy | tysiącach | tysiącami | ||||||||||||
| 1 000 000 | milion | milion | milionie | milionem | ||||||||||||
| 2 000 000 | miliony | miliony | milionach | milionami | ||||||||||||
| 5 000 000 | milionów | milionów | milionach | milionami | ||||||||||||
| 1 000 000 000 | miliard | miliard | miliardzie | miliardem | ||||||||||||
| 2 000 000 000 | miliardy | miliardy | miliardach | miliardami | ||||||||||||
| 5 000 000 000 | miliardów | miliardów | miliardach | miliardami | ||||||||||||
| 2 | r. męskoosobowy | r. niemęskoosobowy, nijaki | r. żeński | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| M | dwaj studenci / dwóch studentów | dwa koty | dwie kobiety | ||||||||
| B | dwóch studentów | dwa koty | dwie kobiety | ||||||||
| D | dwóch studentów | dwóch kotów | dwóch kobiet | ||||||||
| C | dwóm studentom | dwóm kotom | dwóm kobietom | ||||||||
| Mj | dwóch studentach | dwóch kotach | dwóch kobietach | ||||||||
| N | dwoma studentami | dwoma kotami | dwiema kobietami | ||||||||
| 3, 4 | r. męskoosobowy | r. niemęskoosobowy | |||||||||
| M | trzej studenci / trzech studentów czterej studenci / czterech studentów |
trzy koty / kobiety / okna cztery koty / kobiety / okna |
|||||||||
| B | trzech studentów czterech studentów |
trzy koty / kobiety / okna cztery koty / kobiety / okna |
|||||||||
| D | trzech studentów czterech studentów |
trzech kotów / kobiet / okien czterech kotów / kobiet / okien |
|||||||||
| C | trzem studentom czterem studentom |
trzem kotom / kobietom / oknom czterem kotom / kobietom / oknom |
|||||||||
| Mj | trzech studentach czterech studentach |
trzech kotach / kobietach / oknach czterech kotach / kobietach / oknach |
|||||||||
| N | trzema studentami czterema studentami |
trzema kotami / kobietami / oknami czterema kotami / kobietami / oknami |
|||||||||
| 5+ | r. męskoosobowy | r. niemęskoosobowy | |||||||||
| M | pięciu studentów | pięć kotów / kobiet / okien | |||||||||
| B | pięciu studentów | pięć kotów / kobiet / okien | |||||||||
| D | pięciu studentów | pięciu kotów / kobiet / okien | |||||||||
| C | pięciu studentom | pięciu kotom / kobietom / oknom | |||||||||
| Mj | pięciu studentach | pięciu kotach / kobietach / oknach | |||||||||
| N | pięcioma studentami | pięcioma kotami / kobietami / oknami | |||||||||
| Rzeczowniki: cielę, zwierzę, imię, ucho, ząb, oko, ręka · l. poj. i l. mn. (bez liczebnika) | ||
|---|---|---|
| l. pojedyncza | l. mnoga | |
| cielę / zwierzę / imię / ucho / ząb / oko / ręka | cielęta / zwierzęta / imiona / uszy / zęby / oczy / ręce | |
| M | cielę / zwierzę / imię / ucho / ząb / oko / ręka | cielęta / zwierzęta / imiona / uszy / zęby / oczy / ręce |
| B | cielę / zwierzę / imię / ucho / ząb / oko / rękę | cielęta / zwierzęta / imiona / uszy / zęby / oczy / ręce |
| D | cielęcia / zwierzęcia / imienia / ucha / zęba / oka / ręki | cieląt / zwierząt / imion / uszu / zębów / oczu / rąk |
| C | cielęciu / zwierzęciu / imieniu / uchu / zębowi / oku / ręce | cielętom / zwierzętom / imionom / uszom / zębom / oczom / rękom |
| Mj | cielęciu / zwierzęciu / imieniu / uchu / zębie / oku / ręce | cielętach / zwierzętach / imionach / uszach / zębach / oczach / rękach |
| N | cielęciem / zwierzęciem / imieniem / uchem / zębem / okiem / ręką | cielętami / zwierzętami / imionami / uszami / zębami / oczami / rękami |
| 2 | cielęta · zwierzęta · dzieci · ręce · uszy · oczy · drzwi · ramiona · imiona |
|---|---|
| M | dwoje cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| B | dwoje cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| D | dwojga cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| C | dwojgu cielętom / zwierzętom / dzieciom / rękom / uszom / oczom / drzwiom / ramionom / imionom |
| Mj | dwojgu cielętach / zwierzętach / dzieciach / rękach / uszach / oczach / drzwiach / ramionach / imionach |
| N | dwojgiem cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| 3, 4 | jak wyżej — troje / czworo |
| M | troje cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion czworo cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| B | troje cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion czworo cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| D | trojga cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion czworga cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| C | trojgu cielętom / zwierzętom / dzieciom / rękom / uszom / oczom / drzwiom / ramionom / imionom czworgu cielętom / zwierzętom / dzieciom / rękom / uszom / oczom / drzwiom / ramionom / imionom |
| Mj | trojgu cielętach / zwierzętach / dzieciach / rękach / uszach / oczach / drzwiach / ramionach / imionach czworgu cielętach / zwierzętach / dzieciach / rękach / uszach / oczach / drzwiach / ramionach / imionach |
| N | trojgiem cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion czworgiem cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| 5+ | jak wyżej — pięcioro itd. |
| M | pięcioro cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| B | pięcioro cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| D | pięciorga cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |
| C | pięciorgu cielętom / zwierzętom / dzieciom / rękom / uszom / oczom / drzwiom / ramionom / imionom |
| Mj | pięciorgu cielętach / zwierzętach / dzieciach / rękach / uszach / oczach / drzwiach / ramionach / imionach |
| N | pięciorgiem cieląt / zwierząt / dzieci / rąk / uszu / oczu / drzwi / ramion / imion |